سعید حدادیان به‌تازگی سخنی جنجالی گفته است. او از کوتاه‌شدن ایام عزاداری برای شهادت حضرت فاطمه ابراز نگرانی کرده و گفته است: «دهه فاطمیه را کم نکنید. ما قبلاً ۴۵ روز فاطمیه می‌گرفتیم. تمام جمادی‌الاول و جمادی‌الثانی قبلاً فاطمیه بود.»
منظور این مداح حکومتی، دهه‌های عزاداری است؛ دهه‌هایی که در سال‌های اخیر بدون پشتوانه حدیث و سنت ساخته شده و برای برخی مداحان به منبع درآمد تبدیل شده است. آیت‌الله موسی شبیری زنجانی، از مراجع تقلید شیعه، درباره پیامدهای این رویه هشدار داده و آن را «مجالس بی‌سند» نامیده بود.
شبیری زنجانی در جمع روحانیون و طلاب حوزه علمیه قم درباره ترویج دهه‌های پیاپی عزاداری گفت: «پشت‌سرهم دهه درست‌کردن از سوی جامعه پذیرفتنی نیست و با گذشت زمان زمینه انکار کل عزاداری‌ها را فراهم می‌کند. افراط در عزاداری به تفریط می‌انجامد.»
او همچنین از ترویج مجالس عزاداری بی‌سند به دست برخی منبری‌ها و مداحان انتقاد کرد و گسترش این روند را زمینه‌ساز روی‌گردانی مردم از عزای اهل بیت دانست.
اما واقعاً با چه پدیده‌ای روبه‌رو هستیم؟
«مداح» اصطلاحی نسبتاً تازه است که در سال‌های اخیر جای «نوحه‌خوان» را گرفته و به کسانی گفته می‌شود که در قالب نوحه، مصائب ائمه اطهار را بازگو می‌کنند. نوحه‌خوانی در ایران سنتی کهن دارد. در گذشته بیشتر نوحه‌خوانان برای کارشان پولی نمی‌گرفتند و به امید اجر اخروی این کار را انجام می‌دادند. اما پدیده مداحی که در دو دهه اخیر شکل گرفته تفاوت‌های اساسی با این سنت دارد. افزون بر تغییر در قالب، شعر، موسیقی و شیوه اجرا، این پدیده امروز با سیاست و اقتصاد و در نتیجه با قدرت درآمیخته و اهنگ اذری مداحان گروهی نفوذگر در این حوزه‌ها پدید آورده‌اند. مداحان اکنون نه‌فقط در محرم و صفر، بلکه در تمام سال فعالیت می‌کنند و برخلاف گذشته برای مداحی دستمزدهای بالا می‌گیرند. آن‌ها همچنین گرایش‌های سیاسی دارند و آن را در مداحی‌شان بروز می‌دهند. به گفته حجت‌الاسلام بهرام دلیر نیز، در سال‌های اخیر مجالس عزاداری از دست روحانیت خارج و کاملاً به دست مداحان افتاده است.
تغییرات مداحی پس از انقلاب
در نخستین سال‌های پس از انقلاب، مداحان در جبهه‌های جنگ حضور می‌یافتند و برای تقویت روحیه رزمندگان نوحه‌های حماسی می‌خواندند. اما ورود سازمان‌یافته آن‌ها به سیاست در دوران اصلاحات رخ داد. در آستانه انتخابات سال ۱۳۷۶، علی‌اکبر ناطق‌نوری مداحان سرشناس کشور را به یک ضیافت دعوت کرد و رضایت آن‌ها را برای حمایت از خود جلب کرد. ناطق‌نوری در انتخابات پیروز نشد، اما مداحان فعالیت سیاسی را کنار نگذاشتند. دوران اصلاحات دوره رونق کار مداحان بود و آغاز سیاسی‌شدن مداحی هم به همان زمان بازمی‌گردد. مداحانی که کارشان ذکر مصیبت پیشوایان دینی بود، این بار در دولت اصلاحات از هر منبری برای تخریب دولت خاتمی استفاده کردند. از آن پس، مداحان به‌عنوان یک طیف سیاسی-مذهبی مورد حمایت راست‌گرایان قرار گرفتند، وارد میدان قدرت شدند و به‌تدریج از مسیر اصلی خود فاصله گرفتند.
نقطه آغاز این دگرگونی، محرم سال ۱۳۷۷ بود. آن محرم با سالگرد دوم خرداد ۷۶ هم‌زمان شده بود و به همین مناسبت «طرح غیرعلنی محرم» با هدف قرار دادن دولت اصلاحات در دستور کار مداحان قرار گرفت. این طرح به دلیل فاش‌شدن مفادش اجرا نشد، اما مداحان سیاسی را به هم نزدیک‌تر کرد. سخنرانی‌های آنان در مساجد، تکایا و حسینیه‌های بزرگ تهران و دیگر شهرها با محور جلوگیری از ترویج اندیشه‌های اصلاح‌طلبانه و تخریب چهره‌هایی چون خاتمی و هاشمی انجام می‌شد. مداحان با بهره‌گیری از سکوت محافظه‌کاران و حمایت جناح راست، حملات سنگینی به اصلاح‌طلبان وارد کردند. این جریان با برگزاری جلسات مداوم و هماهنگی برنامه‌ها به‌تدریج سازمان یافت و قدرت قابل‌توجهی به دست آورد.
از آن زمان، مداحان در آستانه هر انتخابات فعال می‌شدند. حضور پررنگ آن‌ها در مراسم مذهبی، جایگاه روحانیون را تحت‌الشعاع قرار داد و محبوبیت روحانیون منبری کاهش یافت. هم‌زمان سبک‌های تازه‌ای در مداحی پدید آمد که به تعبیر خود مداحان «جوان‌پسند» بود، به موسیقی عامیانه شباهت داشت و حتی می‌توان گفت نوعی شبیه‌سازی فضای کنسرت‌های راک بود. در این سبک، از اشعار عامیانه‌ای استفاده می‌شد که پر از واژه‌هایی مانند «می، دیوونه، سگ، چشات، خوشگله، مردونگی» بود و اکنون به اصطلاحات رایج مداحی تبدیل شده است.
همین موضوع باعث شد برخی نهادهای دینی درباره خطر انحراف مداحی هشدار دهند. برای نمونه آیت‌الله مکارم شیرازی خطاب به مداحان گفت: «قداست ماه محرم و مجالس عزاداری را حفظ کنید و با برخی گفته‌ها مجلس عزاداری را به انحراف نکشانید.» بسیاری از علما و مراجع دیگر نیز به این سبک و شیوه‌های جدید اعتراض کردند، اما در نهایت نتوانستند انحراف در مجالس عزاداری را مهار کنند.
نکته مهم‌تر این بود که از این مقطع، مداحان نشان دادند از روحانیون و مراجع هم پیروی نمی‌کنند و بیش از آنکه قشری مذهبی باشند، یک گروه سیاسی‌اند. حاج منصور ارضی، که او را رئیس مداحان سیاسی می‌دانند، در واکنش به انتقاد علما از نحوه عزاداری‌ها گفت: «اگر به ما دستور دهند نخوانید، دیگر نمی‌خوانیم؛ اما اگر به مداحان بگویید اعتصاب کنید، مداحان هم کار را زمین می‌گذارند و مجالس شما می‌خوابد.» صحبت‌کردن با مراجع تقلید از چنین موضعی، آن هم از سوی فردی مذهبی، بسیار شگفت‌انگیز بود.
منصور ارضی، معروف به «شمس‌الذاکرین»، در جایگاه «فرمانده» و مرشد مداحان سیاسی قرار دارد و رفتار و گفتارش برای دیگر مداحان نوعی الگوست. ارضی اعلام کرده است که «سیاست ما عین مداحی ماست» و در مجالس عزاداری خود بارها به سیاست‌مداران و شخصیت‌های مختلف ناسزا گفته و بسیاری را آشکارا تهدید کرده است.